Σημαντική καινοτομία στα νέα Προγράμματα Σπουδών των Μαθηματικών τόσο της Πρωτοβάθμιας όσο και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης αποτελεί η δημιουργία ενός νέου πόλου πέρα από την Άλγεβρα και τη Γεωμετρία, αυτού των Στοχαστικών Μαθηματικών που περιλαμβάνει τη Στατιστική και τις Πιθανότητες. Μια αλλαγή που άργησε να έρθει στην Ελλάδα, παρόλο που πολλές προσπάθειες έγιναν στο παρελθόν, κρίθηκαν όμως ατελέσφορες. Έτσι, σε δύο χρόνια από σήμερα (σχολικό έτος: 2026 – 2027) οι μαθητές θα διδάσκονται και τα τρία Θεματικά Πεδία (Άλγεβρα, Γεωμετρία και Στοχαστικά Μαθηματικά) σε πλήρη ανάπτυξη από την Α Δημοτικού έως και την Γ Λυκείου. Τη σχολική χρονιά 2026 – 2027 θα αλλάξουν τα σχολικά εγχειρίδια από την Α Δημοτικού έως και την Α λυκείου και σταδιακά τις επόμενες δυο σχολικές χρονιές στη Β και Γ Λυκείου, χωρίς να αλλάξει το συνολικό πλήθος ωρών διδασκαλίας των Μαθηματικών.
| Γυμνάσιο (ώρες/εβδομάδα) | Λύκειο (ώρες/εβδομάδα) | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Α,Β,ΓΜαθηματικά | Α γενικής παιδείας(2 μαθήματα) Γεωμετρία Άλγεβρα +Στοχαστικά | Β γενικής παιδείας(2 μαθήματα) Γεωμετρία Άλγεβρα +Στοχαστικά | Β Προσανατολισμού | Γ γενικής παιδείας | Γ προσανατολισμού |
| 4ώρεςΜαθηματικά | 2ώρεςΓεωμετρία 2ώρες Άλγεβρα 1ώρα Στοχαστικά Μαθηματικά | 2ώρεςΓεωμετρία 2ώρες Άλγεβρα 1ώρα Στοχαστικά Μαθηματικά | 3ώρεςΜαθηματικά | 2ώρεςΜαθηματικά | 6ώρεςΜαθηματικά |
Η περιοχή αυτών των Μαθηματικών στην εποχή μας γίνεται ολοένα και πιο επίκαιρη, δεδομένου ότι τα προβλήματα που καλούμαστε να επιλύσουμε με μαθηματικά εργαλεία πλέον γίνονται πιο πολύπλοκα. Σκοπός των Στοχαστικών Μαθηματικών αποτελεί η ανάπτυξη εργαλείων με τα οποία θα κατασκευάσουμε μαθηματικά μοντέλα που θα ποσοτικοποιούν την αβεβαιότητα ώστε να μπορούμε να λάβουμε ορθολογικές αποφάσεις μέσα σε αυτές τις συνθήκες αβεβαιότητας.
Επιπλέον, με τη Στατιστική έχουμε εργαλεία για την ανάλυση δεδομένων και την εξαγωγή πληροφοριών από αυτά, δεδομένου ότι όγκος δεδομένων που παράγεται από την ανθρώπινη δραστηριότητα είναι εξαιρετικά μεγάλος. Δημοσκοπήσεις, οικονομικές αναλύσεις, επιστημονικές ανακοινώσεις καθημερινά μας κατακλύζουν μέσα από πίνακες και εύληπτα γραφήματα. Τις στατιστικές μεθόδους τις χρησιμοποιεί σχεδόν το σύνολο των επιστημονικών κλάδων, με σκοπό να εξαχθούν συμπεράσματα, να ανακαλυφθούν σχέσεις εξάρτησης και να θεμελιωθούν προβλέψεις με επαγωγικό τρόπο (από το δείγμα για τον πληθυσμό).
Η στατιστική επίλυση προβλημάτων είναι μια διαδικασία η οποία ξεκινά με τη διατύπωση του ερευνητικού ερωτήματος, τον σχεδιασμό και τη συλλογή των δεδομένων, την ανάλυση των δεδομένων με τα μαθηματικά εργαλεία και ολοκληρώνεται με την ερμηνεία των αποτελεσμάτων και την απάντηση των αρχικών ερωτημάτων. Από την άλλη, η Θεωρία Πιθανοτήτων παρέχει το μαθηματικό πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούμε να κατασκευάσουμε στοχαστικά μοντέλα για πολύπλοκα φαινόμενα του πραγματικού κόσμου και να αναλύσουμε αυτά τα μοντέλα για να εξερευνήσουμε τις συνέπειες τους.
Με τα Στοχαστικά Μαθηματικά, οι μαθητές και οι μαθήτριες ως αυριανοί πολίτες θα μπορούν να οργανώνουν και να παρουσιάζουν δεδομένα με σκοπό να επικοινωνήσουν πληροφορίες με έγκυρο τρόπο, αξιοποιώντας και ψηφιακά εργαλεία, να είναι ικανοί και κριτικοί χρήστες των στατιστικών πληροφοριών που μας κατακλύζουν και των συμπερασμάτων που συχνά εξάγονται και τέλος να κατανοούν ποσοτικά την εγγενή αβεβαιότητα των πολύπλοκων καταστάσεων και να μπορούν κάνουν ορθολογικά δικαιολογημένες προσωπικές επιλογές σε καταστάσεις που εμπεριέχουν ρίσκο.
Απόστολος Μπατσιώτη και Αντουανέττα Γιονταμελή
Μαθηματικοί των έλιξ
