Η γοητεία των Οικονομικών είναι η εφαρμοσμένη φύση τους στις διάφορες εκφάνσεις της ανθρώπινης ζωής και συνεπώς η σύνδεσή τους με την καθημερινότητα. Ο «χρηματοοικονομικός εγγραμματισμός» αναφέρεται στην ικανότητα ενός ατόμου να κατανοεί και να διαχειρίζεται χρηματοοικονομικές έννοιες και αποφάσεις. Περιλαμβάνει τη γνώση, τις δεξιότητες και τη συμπεριφορά που χρειάζονται για τη λήψη ορθών οικονομικών αποφάσεων και τη διαχείριση χρημάτων με υπευθυνότητα, με στόχο την καλύτερη ποιότητα ζωής. Ο χρηματοοικονομικός εγγραμματισμός αναγνωρίζεται πλέον ως μία σημαντική δεξιότητα όπως αποδεικνύεται και από την απόφαση του ΟΟΣΑ να την συμπεριλαμβάνει στις μετρήσεις των Εκθέσεων PISA.
Οι «Αρχές Οικονομικής Θεωρίας» ή η «Οικονομία Προσανατολισμού» για τους νεότερους παρέχει στους μαθητές τα θεμέλια για να κατανοήσουν τον τρόπο λήψης οικονομικών αποφάσεων από τους καταναλωτές σχετικά με τη διαχείριση του εισοδήματός τους στην προσπάθεια να ικανοποιήσουν τις διάφορες ανάγκες τους. Μέσα από έννοιες όπως το «κόστος ευκαιρίας», οι μαθητές κατανοούν ότι κάθε επιλογή συνεπάγεται την απώλεια άλλων εναλλακτικών, ενώ αντιλαμβάνονται πως το κόστος δεν αφορά μόνο χρηματικές δαπάνες, αλλά και άλλες θυσίες, όπως ο χρόνος ή οι ευκαιρίες. Επιπλέον, οι μαθητές μελετούν την οργάνωσης της παραγωγής από τις επιχειρήσεις, τον τρόπο λειτουργίας των αγορών και την κρατική παρέμβαση σε αυτές. Παρουσιάζοντας τη θεωρία για την επιβολή ανώτατων τιμών, αναγνωρίζουν αυτό το μέτρο από την θέσπισή του κατά τη διάρκεια της πανδημίας στα διαγνωστικά τεστ για τον κορονοϊό, ενώ με ενδιαφέρον παρατηρούν ότι κάποια κυλικεία σε σχολικές μονάδες ίσως να μην πειθαρχούν στις ανώτατες τιμές που είναι σε ισχύ σε συγκεκριμένα είδη.
Καθώς προχωράει η διδαχθείσα ύλη και εισάγονται έννοιες της Μακροοικονομικής θεωρίας, όπως το Α.Ε.Π, η οικονομική ανάπτυξη και οι δημόσιες δαπάνες αντιλαμβάνονται τη θεμελιώδη σημασία της κατανόησης αυτών των οικονομικών εννοιών για την παρακολούθηση και τη συμμετοχή στην πολιτική και κοινωνική ζωή. Μέσα από το μάθημα, μαθαίνουν για τις διάφορες μορφές φορολογίας, τη συμβολή τους στα δημόσια έσοδα αλλά και το αποτέλεσμά τους για τις προσωπικές οικονομικές αποφάσεις.
Η μελέτη τους γύρω από οικονομικά φαινόμενα όπως ο πληθωρισμός και η ανεργία τους φέρνει αντιμέτωπους, έστω και για λίγο, με τη σύγχρονη οικονομική πραγματικότητα και τις ασύμμετρες επιπτώσεις τους για τους οικονομικά και κοινωνικά ευάλωτους. Η συζήτηση για την ανεργία φέρνει για ακόμη μία φορά στο προσκήνιο την επιλογή σπουδών συναρτήσει της επαγγελματικής αποκατάστασης, και το αποτέλεσμα των τεχνολογικών μεταβολών στην απαρχαίωση κάποιων επαγγελμάτων αναπόφευκτα δημιουργεί συνειρμούς και απορίες γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, το Chat gpt και τον αυτοματισμό – στοιχεία που είναι αντικείμενο της πρόσφατης οικονομικής έρευνας από επιφανείς Οικονομολόγους. Τέλος, παραδίδοντας τον Κρατικό Προϋπολογισμό, παρουσιάζουμε και αναλύουμε τον ισχύοντα κάθε φορά Κρατικό Προϋπολογισμό και οι μαθητές συζητούν και αναρωτιούνται για τα ποσοστά δαπανών του ΑΕΠ που κατανέμονται στις διαφορετικές κρατικές λειτουργίες και τι σηματοδοτούν αυτές οι επιλογές για την οικονομική πολιτική του κράτους.
Η σύνδεση των Οικονομικών με την πραγματικότητα τους αποδεικνύει ότι σε έναν κόσμο που γίνεται όλο και πιο πολύπλοκος, οι βασικές γνώσεις αυτών των οικονομικών αρχών μπορεί να ενισχύσει την λήψη των αποφάσεών τους. Κι ενώ οι ενδιαφέρουσες αυτές συζητήσεις αναπόφευκτα πρέπει να βρίσκονται σε ισορροπία με το διδακτικό μας έργο για τις εξετάσεις, η ικανότητα του μαθήματος να καλλιεργήσει την περιέργεια, να φέρει τους μαθητές σε κριτική στάση απέναντι στις καταναλωτικές τους συνήθειες και να εγείρει το ενδιαφέρον για ζητήματα κοινωνικά και πολιτικά είναι κάτι πολύτιμο.
Νικούλη Ζωή
Καθηγήτρια ΑΟΘ των έλιξ
